Працэс праверкі фактаў складаецца з чатырох этапаў:
- Адбор матэрыялаў
- Праверка
- Ацэнка
- Даследаванне крыніц
1. Адбор. На гэтым этапе мы:
- адсочваем розныя СМІ (анлайн-платформы і сацыяльныя сеткі на наяўнасць патэнцыйнай дэзінфармацыі);
- адбіраем кантэнт на аснове яго праверымасці, наяўнасці маніпуляцый фактамі і значнасці патэнцыйна недакладнай інфармацыі.
2. Праверка. На гэтым этапе мы:
- аналізуем інфармацыю, каб зразумець сутнасць і спецыфіку сцвярджэнняў;
- вызначаем і правяраем крыніцы; калі крыніцы не відавочныя, мы выкарыстоўваем інструменты і базы даных, каб адсачыць паходжанне інфармацыі; збіраем інфармацыю з надзейных і аўтарытэтных баз даных, афіцыйных справаздач і экспертных меркаванняў, каб пацвердзіць або абвергнуць сцвярджэнне;
- пры неабходнасці выкарыстоўваем тэхналагічныя інструменты для праверкі выяў, відэа і аўдыя, каб праверыць аўтэнтычнасць любых мультымедыйных элементаў.
3. Ацэнка. На гэтым этапе мы:
- Вызначаем, ці з’яўляецца сцвярджэнне фэйкавай інфармацыяй, дэзінфармацыяй, маніпуляцыяй і г.д.
- Ацэньваем патэнцыйны ўплыў, улічваючы такія фактары, як грамадская бяспека, шкода і распаўсюджванне дэзінфармацыі. рыхтуем папярэднюю справаздачу з апісаннем вынікаў, падмацаваных доказамі і зразумелымі аргументамі;
4. Даследаванне крыніцы. На гэтым этапе мы:
- вывучаем паходжанне крыніцы, каб праверыць яе надзейнасць;
- вызначаем, ці распаўсюджваў крыніца раней дэзінфармацыю або ўдзельнічаў у сумнеўных інфармацыйных кампаніях;
- выкарыстоўваем другасныя крыніцы, каб даць кантэкст або дадатковы погляд на інфармацыю з першаснай крыніцы.
**Наша сістэма рэйтынгаў**
Пасля завяршэння працэсу праверкі фактаў мы прысвойваем рэйтынг кожнаму праверанай сцвярджэнню, каб дапамагчы чытачам хутка зразумець дакладнасць і кантэкст сцвярджэння.
Рэйтынг адлюстроўвае, ці з’яўляецца сцвярджэнне праўдзівым, зманлівым, перабольшаным, недастаткова абгрунтаваным або ілжывым.
Вы можаце даведацца больш пра нашу сістэму рэйтынгаў тут:
Сістэма рэйтынгаў FactCheck.LT