Ключавыя высновы даследавання / TL;DR
Узровень інфармацыйных рызык у кампаніі 2025 года значна вышэйшы, чым у 2021
Інфармацыйная актыўнасць у 2025 годзе вырасла на 48%
Асноўныя тэмы інфармацыйных кампаній 2021 і 2025 гадоў істотна адрозніваюцца
Усяго прааналізавана 7877 паведамленняў. Агульны лік праглядаў – 44,190,462. Змяненне актыўнасці +48% пастоў у 2025 vs 2021. Узровень рызык +0.2 змена ўзроўню сярэдняй рызыкі
Метадалогія
Для збору дадзеных быў выкарыстаны сэрвіс-аналітыкі telegram-каналаў – TGStat. Выкарыстоўваўся запыт “Захад-2025” на беларускай і рускай мовах толькі ў беларускіх тэлеграм-каналах. Часавы перыяд быў 2021 і 2025 з 1 студзеня па 21 верасня. Для аналізу пастоў выкарыстоўвалася LLM-мадэль: gpt-4o-mini-2024-07-18.
Для аналізу выкарыстоўваўся наступны промпт:
Проанализируй следующее сообщение из беларуского Telegram канала о военных учениях "Запад-{exercise_year}".
Канал: {channel}
Просмотров: {views}
Подписчиков: {subscribers}Текст сообщения: "{message_text[:4096]}..."
Оцени по шкале от 1 до 5 следующие аспекты:
1. Пропагандистская направленность (1 - нейтральная информация, 5 - явная пропаганда)
2. Дезинформация (1 - проверенные факты, 5 - явная ложь/манипуляции)
3. Угрожающий тон (1 - мирный тон, 5 - прямые угрозы)
4. Антизападная риторика (1 - нейтрально к Западу, 5 - явная враждебность)
5. Военная эскалация (1 - миротворческий тон, 5 - призывы к конфликту)Также определи:
- Основные темы (до 5 ключевых тем)
- Тон: нейтральный/позитивный/негативный/агрессивный
- Целевая аудитория: военные/гражданские/международная/внутренняя
- Упоминания стран (список стран, если есть)Ответь СТРОГО в формате JSON:
{{
"propaganda_score": число_от_1_до_5,
"disinformation_score": число_от_1_до_5,
"threat_score": число_от_1_до_5,
"anti_western_score": число_от_1_до_5,
"escalation_score": число_от_1_до_5,
"main_themes": ["тема1", "тема2"],
"tone": "тон",
"target_audience": "аудитория",
"mentioned_countries": ["страна1", "страна2"],
"summary": "краткое резюме в 1-2 предложениях"
}}
Параўнальная табліца вынікаў 2021 і 2025 гадоў:
|
Вучэнні “Захад-2021”
Узровень рызыкі: Сярэдні (2.77/5)
📊 Сярэднія ацэнкі па крытэрыях:
🔥 Асноўныя тэмы:
🌍 Часцей за ўсё згаданыя краіны:
|
Вучэнні “Захад-2025”
Узровень рызыкі: Сярэдні (3.00/5)
📊 Сярэднія ацэнкі па крытэрыях:
🔥 Асноўныя тэмы:
🌍 Часцей за ўсё згаданыя краіны:
|
Параўнанне адзнак па крытэрах
Даныя паказваюць нязначныя адрозненні паміж 2021 і 2025 гадамі:
Прапаганда: практычна без змен (4.04 vs 4.01)
Дэзінфармацыя: рост з 1.99 да 2.31
Пагрозы: павелічэнне з 2.06 да 2.32
Антызаходнасць: рост з 3.33 да 3.64
Эскалацыя: павелічэнне з 2.42 да 2.72
Усе паказчыкі дэманструюць умераны рост агрэсіўнасці рыторыкі.
Аналіз уцягнутасці аўдыторыі
Назіраецца значны рост актыўнасці:
Колькасць паведамленняў: з 3179 да 4698 (+48%)
Агульныя прагляды: з 13,8 млн да 30,3 млн (118%)
Сярэднія прагляды на пост: з 4369 да 6450 (+48%)
Колькасць каналаў: з 313 да 474 (+51%)
Гэта ўказвае на істотнае пашырэнне інфармацыйнай кампаніі.
Параўнанне каналаў па колькасці публікацый
У 2025 годзе лідэрам стаў Sputnik Беларусь (афіліраваны з расійскім РІА Новости). У топ-20 дамінуюць каналы з агрэсіўнай мілітарызаванай лексікай, што кантрастуе з больш разнастайным складам 2021 года, які ўключаў дэмакратычныя каналы.
Калі праводзіць параўнанне па колькасці праглядаў, то ў 2025 у лідэрах аказваецца канал з характэрнай назвай “Беларускі сілавік”.
У 2021 годзе лідэрамі былі прадэмакратычныя каналы:
Сітуацыя крыху інакш выглядае ў 2025 годзе:
Негатыўная танальнасць вырасла з 39,7 працэнта да 57,5 працэнта, агрэсіўная – з 7,6 працэнта да 8,5 працэнта. Гэта сведчыць аб значным пагаршэнні тоны асвятлення.
Асноўныя тэмы паведамленняў у 2021 годзе:
Асноўныя тэмы паведамленняў у 2025 годзе:
У 2025 годзе дамінуюць тэмы бяспекі, ваенных вучэнняў Захад-2025, закрыцця межаў і нацыянальнай бяспекі, што адлюстроўвае фокус на ваенна-абарончай тэматыцы.
Цяпер вывучым, як змяніліся ўзроўні пагроз у паведамленнях аб “Захад-2021” і “Захад-2025”.
Узроўні пагроз у 2021 годзе:
Узроўні пагроз у 2025 годзе:
Фінальнае параўнанне каналаў па ўзроўнях пагроз.
У 2021 годзе:
У 2025 годзе:
Высновы
Эскалацыя інфармацыйных рызык: Усе вымяраныя параметры (дэзінфармацыя, пагрозы, антызаходняя рыторыка) паказалі рост, паказваючы на ўзмацненне агрэсіўнасці інфармацыйнай прасторы.
Маштабаванне кампаніі: Амаль двухразовае павелічэнне ахопу аўдыторыі сведчыць аб сур’ёзным пашырэнні інфармацыйнага ўздзеяння.
Змяненне медыяландшафту: Дамінаванне расійска-афіляваных і таксічных каналаў у 2025 годзе супраць больш разнастайнага складу 2021-га ўказвае на структурныя змены ў інфармацыйнай прасторы Беларусі.
Каардынаванасць: Канцэнтрацыя высокіх паказчыкаў пагроз сярод вядучых каналаў прадугледжвае каардынаваную інфармацыйную стратэгію.
Даследаванне дэманструе значнае пагаршэнне якасці інфармацыйнага асяроддзя ў Беларусі ў перыяд паміж дзвюма ваеннымі вучэннямі, што можа мець сур’ёзныя наступствы для грамадскага дыскурсу і рэгіянальнай стабільнасці.
Сабраны датасет паведамленняў з беларускіх тэлеграм-каналаў.
