Як беларускія дзяржаўныя СМІ асвятлялі краіны ЕС: Жнівень 2026

Factcheck

8,323 матэрыялаў · 14 краін у маніторынгу · Балтыя + Веймар + V4 + Іберыя + Бенілюкс

8,323
Усяго матэрыялаў
3,667
AI-аналіз
2982
Прапаганда
1470
Высокая рызыка
14
Краін у маніторынгу
Ключавыя высновы / TL;DR

• Галоўная мішэнь па аб’ёме: 🇫🇷 Францыя: 2,013 матэрыялаў. Затым: 🇵🇱 Польшча (1,892), 🇱🇻 Латвія (1,686).

• Галоўны наратыў: Унутраныя праблемы: 753 матэрыялаў у глыбокім аналізе (25% выяўленай прапаганды).

• FIMI у мультымадальным аналізе YouTube: Балтыйскі кластар 27.7%, Веймарскі трохкутнік 29.8%. Вышэй за ўсё сярод краін з 20 і больш відэа: 🇵🇱 Польшча (39.4% на 104 відэа).

• AI: 3,667 матэрыялаў апрацавана, 1470 пазначана як высокая рызыка (40.1%). 2982 ідэнтыфікаваны як прапаганда (выключаючы нейтральныя і не_пра_мэтавыя).

• Каардынацыя: ТАСС цытуецца ў 136 матэрыялах, гэта найбольш цытаваная знешняя крыніца. 130 падзей каардынацыі (упэўненасць нізкая, гл. ніжэй) за 31 дзень.

Згадванні па краінах

🇫🇷 Францыя лідзіруе з 2,013 матэрыялаў.

🔶 🇵🇱 Польшча
1,892
🔵 🇱🇹 Літва
968
🔵 🇱🇻 Латвія
1,686
🔵 🇪🇪 Эстонія
510
🔶 🇩🇪 Германія
1,566
🔶 🇫🇷 Францыя
2,013
🟢 🇨🇿 Чэхія
305
🟢 🇭🇺 Венгрыя
270
🟢 🇸🇰 Славакія
111
🟠 🇪🇸 Іспанія
775
🟠 🇵🇹 Партугалія
96
🟣 🇳🇱 Нідэрланды
173
🟣 🇧🇪 Бельгія
114

Прапагандысцкія наратывы

Краіна Прапагандысцкіх Дамінуючы наратыў Адметная рыса
🔶 🇵🇱 Польшча 827 Унутраныя праблемы (27%) 104 відэа
🔵 🇱🇹 Літва 455 Мілітарызацыя (32%) Мілітарызацыя 32%
🔵 🇱🇻 Латвія 598 Мілітарызацыя (25%) 95 відэа
🔵 🇪🇪 Эстонія 177 Мілітарызацыя (35%) Мілітарызацыя 35%
🔶 🇩🇪 Германія 454 Унутраныя праблемы (25%) 104 відэа
🔶 🇫🇷 Францыя 269 Унутраныя праблемы (38%) Унутраныя праблемы 38%
🟢 🇨🇿 Чэхія 65 Унутраныя праблемы (28%) 47 відэа
🟢 🇭🇺 Венгрыя 59 Унутраныя праблемы (26%) 24 відэа
🟢 🇸🇰 Славакія 20 Унутраныя праблемы (33%) Унутраныя праблемы 33%
🟠 🇪🇸 Іспанія 363 Міграцыя (70%) Міграцыя 70%
🟠 🇵🇹 Партугалія 31 Раскол ЕС (32%) Раскол ЕС 32%
🟣 🇳🇱 Нідэрланды 39 Унутраныя праблемы (24%) 16 відэа
🟣 🇧🇪 Бельгія 23 Унутраныя праблемы (25%) 11 відэа
🔶 Веймарскі трохкутнік: дзве стратэгіі атакі

Краіны Веймарскага трохкутніка (Польшча, Германія, Францыя) атрымліваюць прынцыпова іншую прапагандысцкую апрацоўку, чым Балтыйскія дзяржавы. Калі Балтыка сутыкаецца з монатанальным наратывам ваеннай пагрозы, то кожная краіна Веймара атакуецца праз яе ўнікальную ўразлівасць.

🔵 Балтыка: ваенная монатанальнасць
Мілітарызацыя
29%
Унутраныя праблемы
22%
Памежныя інцыдэнты
17%
Эканамічны заняпад
9%
Міграцыя
7%
🔶 Веймар: дыверсіфікаваная атака
Унутраныя праблемы
28%
Мілітарызацыя
18%
Міграцыя
14%
Эканамічны заняпад
10%
Узбраенне Украіны
9%
🟢 Вышаградская група (V4): цэнтральнаеўрапейская рамка

Вышаградская чацвёрка (Польшча, Чэхія, Венгрыя, Славакія) падаецца праз трэцюю лінзу. У гэтым месяцы ў кластара лідзіруе катэгорыя «Унутраныя праблемы» (27%). Польшча з’яўляецца і ў Веймарскім, і ў V4 кластары як аналітычная лінза, без падвойнага падліку ў выніках.

🟢 V4: лідзіруе «Унутраныя праблемы»
Унутраныя праблемы
27%
Міграцыя
18%
Мілітарызацыя
18%
Узбраенне Украіны
9%
Гістарычная маніпуляцыя
7%
🇵🇱 Польшча: два кантэксты

У Веймарскім кантэксце Польшча атакуецца як заходні ваенны партнёр; у кантэксце V4 яна з’яўляецца сярод цэнтральнаеўрапейскіх суседзяў, дзе дамінуе рамка расколу ЕС. Адзін набор даных, дзве стратэгічныя канструкцыі.

🇱🇻 Латвія: галоўны зрух месяца

Латвія дала 1,686 матэрыялаў за жнівень, і гэта найбольшы рост у выпуску на супастаўнай з ліпенем базе крыніц: плюс 50%, тады як Польшча і Францыя засталіся на ліпеньскім узроўні, а Германія знізілася на чвэрць. Рост не належыць адной крыніцы: дадалі рэспубліканскія сайты, YouTube і Telegram, і ён трымаўся ўвесь месяц, з пікам у першы тыдзень жніўня. Шэсць з дзесяці латвійскіх матэрыялаў цяпер прыпадаюць на Telegram.

Кропка ўваходу адна: часовае закрыццё пункту пропуску на латвійска-беларускай мяжы ў першыя дні жніўня. Паводле паведамленняў тых самых дзяржмедыя, урад Латвіі гэтую ініцыятыву не падтрымаў, і увечары 4 жніўня рух аднавіўся. Але кароткі эпізод стаў рамкай на ўвесь месяц. МЗС Беларусі заявіла, што, закрываючы мяжу, Латвія імкнецца «выпампаваць грошы з Еўрасаюза», і назвала рашэнне «цынічным перадвыбарным крокам»; АНТ прывяло версію, што гэта было «спланаванае прашчупванне электарату», «СБ» пісала пра грошы ЕС і страх перад бязвізам. «Віцебскія весці», газета адзінай вобласці, што мяжуе з Латвіяй, падалі тую ж гісторыю як адступленне суседзяў: «ініцыявалі закрыццё мяжы з Беларуссю, але потым здалі назад». Латвія ў віцебскай газеты галоўная краіна ЕС месяца.

Вакол гэтага стрыжня выбудаваныя звыклыя лініі: мілітарызацыя мяжы («Мініруюць сваю будучыню»), «няздольнасць» суседа («Ці здольная Латвія выжыць сама?») і супрацьпастаўленне беларускай улады суседнім («беларусы могуць разлічваць на ўладу, а жыхары Літвы і Латвіі такой раскошы не маюць»). Доля матэрыялаў высокага рызыку па Латвіі 41% (у абедзвюх мадэляў 25%), ніжэй, чым у Польшчы (54%) і Літвы (47%). Выбары ў Сейм, якія пройдуць 3 кастрычніка, у жніўні згадваюцца толькі ў 27 латвійскіх матэрыялах, але ўжо ў перадвыбарнай рамцы: кандыдатаў называюць «адкрытымі нацыстамі», а праўладны Telegram дае трыбуну былому дэпутату Сейма, які расказвае, чаму Латвіі варта павучыцца ў Беларусі. Гэта фон, з якім будзе параўноўвацца верасень.

🇭🇺 Венгрыя: чацвёрты месяц без персанальнай лініі

270 матэрыялаў за жнівень, на вокладках Орбан 0, Мадзьяр 0 (прапаганда 6.8/10). Персаніфікаваная венгерская лінія, закрытая з траўня, не вярнулася, але ў тэкстах з’явіўся нюанс: Мадзьяр названы ў загалоўках дзевяці матэрыялаў, і ўсе яны агенцкія навіны, а не атакі. Гэта абранне прэзідэнтам Андраша Бакі, выкананне Венгрыяй умоў ЕС для атрымання 10 млрд еўра, сумневы ў экалагічным дазволе на будаўніцтва АЭС «Пакш-2». Доля матэрыялаў высокага рызыку 21% (у абедзвюх мадэляў 12%), адна з самых нізкіх у выпуску, а галоўная катэгорыя месяца нейтральныя навіны (41 са 119 прааналізаваных матэрыялаў). У жніўні Венгрыя для беларускіх дзяржмедыя не мішэнь, а краіна з агенцкай стужкі.

Наратыўны склад за май
Унутраныя праблемы
26%
Раскол ЕС
16%
Энергетычная залежнасць
16%
Эканамічны заняпад
15%
Ядзерная пагроза
7%
Міграцыя
7%
🟠 Іберыя (ES, PT)

Іспанія і Партугалія ў маніторынгу з ліпеньскага выпуску 2026 года. Аб’ёмы па-ранейшаму на парадак ніжэйшыя за асноўныя кластары (775 матэрыялаў пра Іспанію, 96 пра Партугалію); кластар чытаецца пераважна праз Іспанію, Партугалія ідзе фонам.

🟠 Іберыя: склад наратываў
Міграцыя
66%
Унутраныя праблемы
12%
Раскол ЕС
7%
Памежныя інцыдэнты
5%
Эканамічны заняпад
5%
🇪🇸 Іспанія
Міграцыя
70%
Унутраныя праблемы
10%
Памежныя інцыдэнты
6%
Эканамічны заняпад
5%
Раскол ЕС
5%
🇵🇹 Партугалія
Раскол ЕС
32%
Унутраныя праблемы
26%
Міграцыя
21%
economic_war
9%
Агрэсія Захаду
3%

Сеута і тунэлі: чужы крызіс супраць свайго

Іспанія дала 775 матэрыялаў за жнівень. На базе крыніц, супастаўнай з ліпенем, гэта рост прыкладна на чвэрць, і амаль увесь ён прыпадае на Сеуту. Міграцыйны крызіс у іспанскім анклаве, які дзяржмедыя падхапілі ў апошнія дні ліпеня, стаў галоўным знешнім сюжэтам першага тыдня жніўня: 468 матэрыялаў за месяц, амаль палова з іх (226) за 1–6 жніўня, паўторны ўсплёск 14–19 жніўня (93) і згасанне да адзінкавых згадак пасля 20-га. Сюжэт неслі Telegram-каналы (262 матэрыялы) і сайты рэспубліканскіх дзяржмедыя (187, больш за ўсё «СБ», СТБ і БелТА: 76, 59 і 47); абласныя газеты яго амаль не заўважылі (4). Мадэль аднесла больш за палову прааналізаваных іспанскіх матэрыялаў (265 з 466) да катэгорыі «міграцыя як зброя».

Рамка зададзеная з першага дня: не гуманітарная сітуацыя на мяжы з Марока, а «мігранцкае цунамі», якое выклікала раскол у Еўропе. Вакол агенцкіх зводак пра вяртанне мігрантаў у Марока праўладны Telegram распаўсюджваў і канспіралагічныя версіі: напрыклад, што «нашэсце» мігрантаў на Іспанію арганізавала Марока пры падтрымцы ЗША і Ізраіля. YouTube звёў сюжэт да формулы «Брусэль у паніцы». Партугалія (96 матэрыялаў) засталася фонам з разрознымі сюжэтамі; з Сеутай яе звязвае, напрыклад, узмацненне кантролю на марской мяжы. FIMI-прыкметы ёсць на 24.5% вокладак кластара, але база відэа малая, і ў высновы гэтая доля не выносіцца.

У тыя ж тыдні свая міграцыйная гісторыя разгортвалася на мяжы самой Беларусі. 3 жніўня канал «Западный рубеж» паведаміў, што Літва абвінавачвае беларускія ўлады ў дапамозе мігрантам з будаўніцтвам тунэляў пад мяжой; 17 жніўня БелТА перадала, што начальнік літоўскай памежнай службы падаў у адстаўку пасля інцыдэнту на мяжы. Тунэлям пад літоўскай і латвійскай мяжой дзяржмедыя прысвяцілі каля 35 матэрыялаў, прыкладна ў 13 разоў менш, чым Сеуце. Рэгістр вагаецца ад здзеку да спроб аналітыкі. З аднаго боку, абвяржэнне: «Выдуманая пагроза» у «СБ», «міфы пра тунэлі» у YouTube, «смешная байка» літоўскіх памежнікаў у канале «ЖС Premium», якую амаль праз сем гадзін пераслаў канал «Мясорубка», або «нібыта 12 тунэляў» у канале «Невольфович». З другога, тэксты, якія тунэль прызнаюць, але пераводзяць размову на літоўскую памежную службу, што нібыта хавае інцыдэнты, і адтуль на пытанне, ці можна верыць словам пра «гібрыдную вайну» Беларусі. Паказальна, што такі пост у праўладным канале аказаўся перадрукам балтыйскага пракрамлёўскага канала «Тени Прибалтики», разлічанага на рускамоўную аўдыторыю краін Балтыі. На краях спектра абвінавачванні становяцца жорсткімі: кіраўніка літоўскай памежнай службы без указання крыніц абвінавачваюць у «схемах з мігрантамі» і кантрабандзе цыгарэт, а ў канале «Невольфович» літоўскіх памежнікаў параўноўваюць калажам з калабарацыяністамі 1941 года. У абодвух рэгістрах адказнасць за мяжу ляжыць на Літве, а абвінавачванне ў адрас беларускіх улад па сутнасці не абмяркоўваецца.

Чужы крызіс падаецца як доказ слабасці Еўропы, свой, каля ўласнай мяжы, як выдумка ці правал суседзяў. Гэта і ёсць замяшчэнне парадку дня, якое мы абяцалі разабраць у ліпеньскім выпуску: міграцыйная тэма не знікае, яна пераносіцца туды, дзе Беларусь выглядае гледачом, а не ўдзельнікам.

🟣 Бенілюкс (NL, BE, LU)

Нідэрланды, Бельгія і Люксембург у маніторынгу з ліпеньскага выпуску 2026 года (173, 114 і 6 матэрыялаў). Кластар чытаецца праз Нідэрланды; Бельгія ідзе фонам, Люксембург пакінуты зноскай без краінавага профілю. Сталіцы наўмысна выключаныя з краінавых аліасаў: у гэтым корпусе «Брусэль» больш чым у 90% выпадкаў азначае ЕС і НАТА, а «Гаага» міжнародныя суды, а не краіну.

🟣 Бенілюкс: склад наратываў
Унутраныя праблемы
24%
Раскол ЕС
18%
Мілітарызацыя
12%
Эканамічны заняпад
12%
Узбраенне Украіны
7%
🇳🇱 Нідэрланды
Унутраныя праблемы
24%
Раскол ЕС
16%
Мілітарызацыя
14%
Эканамічны заняпад
14%
Узбраенне Украіны
10%
🇧🇪 Бельгія
Унутраныя праблемы
25%
Раскол ЕС
21%
economic_war
14%
Эканамічны заняпад
11%
Міграцыя
11%

* Люксембург уваходзіць у вынік Бенілюкса, але краінавы профіль не будуецца: 6 матэрыялаў за месяц.

Бенілюкс: Бельгія як довад на карысць расколу ЕС

У другі месяц маніторынгу ў кластара (293 матэрыялаў) зноў адзін уласны сюжэт, і зноў бельгійскі (114), але з іншай роляй. У ліпені Бельгія была прыкладам мілітарызацыі, у жніўні гэта краіна, дзе адхілілі выкарыстанне замарожаных расійскіх актываў для фінансавання Кіева; праўладны Telegram падаў гэта як «дзверы зачыненыя» з дадаткам, што астатнія баяцца адказнасці. Бельгія зноў не самастойная краіна, а довад, на гэты раз на карысць тэзіса пра раскол ЕС. Другі матыў, прызнанне пракурора Брусэля ў бяссіллі паліцыі супраць вулічных банд, працуе на звыклую рамку ўнутраных праблем. Нідэрланды (173) разабраныя асобна ніжэй, Люксембург (6) у справаздачы толькі зноскай. FIMI-доля вокладак па кластары 32.1%, на малой базе аглядных шоу, таму ў высновы яна не выносіцца.

🇳🇱 Нідэрланды: краінавы профіль месяца

173 матэрыялаў, 16 відэа са згадкай краіны, FIMI-індыкатары на 25.0% вокладак. У жніўні ў Нідэрландаў упершыню з’явіўся ўласны, хай невялікі, сюжэт: пратэсты фермераў супраць экалагічнай палітыкі і «азотных абмежаванняў». Яго перадалі і агенцтвы (БелТА), і праўладны Telegram, дзе карцінка важнейшая за тэкст: фігура з больш чым 500 трактароў, тысячы трактароў на галоўных дарогах, «трактары зноў на вуліцах». Гэта працяг ліпеньскай лініі, калі фермеры з’явіліся ў загалоўку ток-шоу на СБ ТВ як ілюстрацыя «бунту супраць ЕС», але ў жніўні сюжэт стаў асобным.

У астатнім карціна ранейшая: Нідэрланды пераважна стаяць у пераліках, у тэмах паставак зброі Украіне, расколу ЕС і «Еўропы, якая рыхтуецца да вайны». Доля матэрыялаў высокага рызыку 23% (у абедзвюх мадэляў 13%), адна з самых нізкіх у выпуску, а галоўная катэгорыя нейтральныя навіны (26 з 79 прааналізаваных матэрыялаў). Для беларускай дзяржпрапаганды Нідэрланды па-ранейшаму не мішэнь, а частка фону пад назвай «Еўропа», і фермерскі сюжэт цікавы менавіта гэтым: праз яго ў парадак дня ўваходзіць краіна, якую інакш амаль не заўважаюць.

Наратыўныя профілі па краінах

Кожная краіна мае свой профіль прапаганды. Балтыйскія краіны атрымліваюць монатанальную ваенную пагрозу; краіны Веймарскага трохкутніка атакуюцца праз індывідуальныя ўразлівасці.

🇵🇱 Польшча
Унутраныя праблемы
27%
Мілітарызацыя
19%
Міграцыя
19%
Узбраенне Украіны
9%
Гістарычная маніпуляцыя
7%
🇱🇹 Літва
Мілітарызацыя
32%
Унутраныя праблемы
22%
Памежныя інцыдэнты
14%
Міграцыя
9%
Эканамічны заняпад
9%
🇱🇻 Латвія
Мілітарызацыя
25%
Памежныя інцыдэнты
22%
Унутраныя праблемы
22%
Эканамічны заняпад
9%
Русафобія
7%
🇪🇪 Эстонія
Мілітарызацыя
35%
Унутраныя праблемы
25%
Эканамічны заняпад
11%
Узбраенне Украіны
11%
Русафобія
5%
🇩🇪 Германія
Унутраныя праблемы
25%
Мілітарызацыя
20%
Эканамічны заняпад
20%
Узбраенне Украіны
9%
Міграцыя
7%
🇫🇷 Францыя
Унутраныя праблемы
38%
Эканамічны заняпад
15%
Мілітарызацыя
13%
Узбраенне Украіны
10%
Міграцыя
9%
🇨🇿 Чэхія
Унутраныя праблемы
28%
Міграцыя
25%
Мілітарызацыя
17%
Узбраенне Украіны
15%
Гістарычная маніпуляцыя
6%
🇭🇺 Венгрыя
Унутраныя праблемы
26%
Раскол ЕС
16%
Энергетычная залежнасць
16%
Эканамічны заняпад
15%
Ядзерная пагроза
7%
🇸🇰 Славакія
Унутраныя праблемы
33%
Раскол ЕС
25%
Міграцыя
12%
Узбраенне Украіны
8%
Русафобія
4%
🇪🇸 Іспанія
Міграцыя
70%
Унутраныя праблемы
10%
Памежныя інцыдэнты
6%
Эканамічны заняпад
5%
Раскол ЕС
5%
🇵🇹 Партугалія
Раскол ЕС
32%
Унутраныя праблемы
26%
Міграцыя
21%
economic_war
9%
Агрэсія Захаду
3%
🇳🇱 Нідэрланды
Унутраныя праблемы
24%
Раскол ЕС
16%
Мілітарызацыя
14%
Эканамічны заняпад
14%
Узбраенне Украіны
10%
🇧🇪 Бельгія
Унутраныя праблемы
25%
Раскол ЕС
21%
economic_war
14%
Эканамічны заняпад
11%
Міграцыя
11%
📺🖼️ YouTube: мультымадальны аналіз па мэтавых краінах

Тэкставы слой аналізу згадак (катэгорыі пагроз па кожным відэа) у спалучэнні з візуальным аналізам вокладак (Vision LLM, кодбук v2.1) паказвае, як адна прапагандысцкая сістэма выкарыстоўвае розную візуальную ўпакоўку для розных краін.

Параўнанне кластараў

Кластар Відэа Клікбэйт Прапаганда FIMI %*
🔵 Балтыка 184 3.21 6.0 27.7%
🔶 Веймар 349 3.25 6.15 29.8%
🟢 V4 186 3.32 6.02 32.8%
🟠 Іберыя 53 3.32 6.02 24.5%
🟣 Бенілюкс 28 3.47 6.71 32.1%
Краіна Відэа Клікбэйт Прапаганда FIMI %* Візуал: тэхніка
🔶 🇵🇱 Польшча 104 3.42 6.08 39.4% appeal_to_authority
🔵 🇱🇹 Літва 66 3.41 6.1 36.4% appeal_to_fear
🔵 🇱🇻 Латвія 95 3.05 5.82 22.1% appeal_to_authority
🔵 🇪🇪 Эстонія 23 3.3 6.48 26.1% appeal_to_fear
🔶 🇩🇪 Германія 104 3.39 6.23 31.7% appeal_to_authority
🔶 🇫🇷 Францыя 141 3.02 6.14 21.3% appeal_to_authority
🟢 🇨🇿 Чэхія 47 3.06 5.28 19.1% appeal_to_authority
🟢 🇭🇺 Венгрыя 24 3.5 6.8 29.2% appeal_to_fear
🟢 🇸🇰 Славакія 11 3.09 6.89 36.4% appeal_to_authority
🟠 🇪🇸 Іспанія 49 3.31 6.27 22.4% appeal_to_fear
🟠 🇵🇹 Партугалія 4 3.5 2.95 50.0% appeal_to_fear
🟣 🇳🇱 Нідэрланды 16 3.38 6.88 25.0% appeal_to_fear
🟣 🇧🇪 Бельгія 11 3.73 6.57 45.5% demonization

* Індыкатар FIMI па візуальным кодбуку v2.1 (аперацыяналізацыя па рамцы EEAS). Упэўненасць візуальнага слоя ўмераная, гл. раздзел пра ўпэўненасць высноў.

🧭 DISARM: тактыкі і тэхнікі (індыкатыўна)

З чэрвеньскага выпуску 2026 года наратыўныя катэгорыі і тыпы маніпуляцый з AI-аналізу перакладаюцца ў тэхнікі адкрытага фрэймворка DISARM Red, агульнага слоўніка EEAS, FIMI-ISAC і супольнасці процідзеяння дэзінфармацыі. Лічбы азначаюць матэрыялы з індыкатарамі тэхнікі; адзін матэрыял можа адносіцца да некалькіх. Дэтэрмінаваны слой перакладу v0, а не паштучнае кадаванне паводзін.

ID Тэхніка Матэрыялаў
T0135 Undermine 1059
T0023 Distort Facts 912
T0078 Dismay 803
T0075.001 Discredit Credible Sources 753
T0079 Divide 730

Слой каардынацыі: T0002: 255, T0084: 255, T0119: 62.

Высокапрапагандысцкія вокладкі: што бачыць аўдыторыя

Рэальныя вокладкі YouTube з відэа з адзнакай 8–10/10 па шкале прапаганды. Гэтыя выявы, першая кропка кантакту з аўдыторыяй.

NEWS.BY
Поляки ненавидят украинцев | Европейский нацизм | Россия уни…
10.0/10Эстонія, Францыя, Германія

СБ ТВ
🔴 ТОЧКИ НАДРЫВА: Иран наступает, США теряют контроль, а где …
10.0/10Чэхія, Польшча

СБ ТВ
🔴 США без ракет, Европа в тупике! Риски глобального конфликт…
10.0/10Бельгія, Францыя, Іспанія

СБ ТВ
🔴 Провокации на границе Беларуси, иранская боль США, украинс…
10.0/10Чэхія, Францыя, Германія

СБ ТВ
🔴 Польский реванш и дно украинской ямы: какой выбор у Белару…
10.0/10Францыя, Германія, Латвія

NEWS.BY
Что скрывает День Войска Польского? | Адаптация КНДР и имидж…
10.0/10Францыя, Германія, Польшча

NEWS.BY
Европа теряет весь урожай? | Секрет успеха Поднебесной | "МЕ…
10.0/10Чэхія, Францыя, Германія

СБ ТВ
10 ПОЗОРНЫХ ФАКТОВ О ПОЛЬШЕ до 1939: диктатура, концлагеря и…
10.0/10Францыя, Германія, Польшча

NEWS.BY
Когда ждать Кушнера и Уиткоффа в Москве? | Подстава для "ПиС…
10.0/10Чэхія, Францыя, Германія

Крос-мадальнае разыходжанне: вокладка супраць зместу

Асобная выснова мая: у часткі відэа вокладка алармісцкая, а ацэненая пагроза транскрыпта нізкая. Вокладка выконвае эмацыйную працу, якой няма ў змесце. Мацней за ўсё разыходжанне ў 🇵🇹 Партугалія (75.0%).

Краіна Разыходжанне Алармісцкая вокладка / нізкая пагроза
🟠 🇵🇹 Партугалія 75.0% 3/4
🟣 🇧🇪 Бельгія 45.5% 5/11
🟣 🇳🇱 Нідэрланды 31.2% 5/16
🔶 🇵🇱 Польшча 30.8% 32/104
🔵 🇱🇹 Літва 28.8% 19/66
🔶 🇩🇪 Германія 27.9% 29/104
🟢 🇭🇺 Венгрыя 25.0% 6/24
🟢 🇨🇿 Чэхія 23.4% 11/47
🔵 🇱🇻 Латвія 21.1% 20/95
🟢 🇸🇰 Славакія 18.2% 2/11
🔵 🇪🇪 Эстонія 17.4% 4/23
🟠 🇪🇸 Іспанія 16.3% 8/49
🔶 🇫🇷 Францыя 12.8% 18/141

Сцвярджэнні для фактчэку

AI-аналіз выняў правяральныя сцвярджэнні з матэрыялаў высокай рызыкі. У гэтым выпуску яны ўручную не правяраліся, таму ўсе паказаны як такія, што патрабуюць праверкі. Сцвярджэнні паказаны на арыгінальнай рускай мове. Націсніце ↗ для пераходу да арыгінальнага матэрыялу.

Сцвярджэнні, якія патрабуюць праверкі

CHECKГерманія Главным фактором высоких цен на электроэнергию в Германии является тяжелое бремя налогов и сборов ↗
CHECKГерманія Канцлер ФРГ Фридрих Мерц лишая граждан социальных льгот. ↗
CHECKГерманія «Какой прок от самого прекрасного пособия по уходу за ребёнком, если мир в Европе под угрозой?» — сказал Мерц. ↗
CHECKГерманія Канцлер Германии Фридрих Мерц косвенно поставил расходы на оборону выше родительских пособий ↗
CHECKГерманія Он намерен сделать оборонные проекты по модернизации Бундесвера «гораздо более экономически эффективными» ↗
CHECKГерманія Закрытие немецких атомных электростанций … стало одной из причин высоких цен на электроэнергию в стране ↗
CHECKГерманія По данным портала по сравнению тарифов Verivox, Германия заняла первое место по уровню цен на электроэнергию среди стран G20 во вт ↗
CHECKГерманія Средняя цена киловатт-часа для немецких домохозяйств более чем в два раза дороже, чем средний показатель по G20 ↗
CHECKЛітва Большинство путешественников приезжали из соседних стран – Литвы, Латвии и Польши ↗
CHECKНАТА/ЕС Всего за время действия безвиза нашу страну посетили 1 422 851 житель Европы ↗

Каардынацыя

Крыніца Цытаванняў
цитирование тасс 120
цитирование риа новости 68
цитирование белта 26
ссылка на тасс 16
ссылка на риа новости 15
публикация на sb.by 10
Высновы

1. Захоўваюцца дзве кластарныя стратэгіі. У жніўні 2026 года Балтыйскі кластар (LT, LV, EE) назапасіў 3,164 згадванняў, а Веймарскі трохкутнік (PL, DE, FR): 5,471 згадванняў. Мультымадальны аналіз YouTube паказвае FIMI Балтыкі 27.7% і Веймара 29.8% , абодва кластары функцыянуюць як паўнавартасныя прапагандысцкія мішэні, прычым Веймар крыху інтэнсіўнейшы.

2. 🇫🇷 Францыя: галоўная мішэнь па аб’ёме. З 2,013 матэрыяламі гэтая краіна дамінуе ў гэтым перыядзе маніторынгу. Дамінуючы наратыў: 38% Унутраныя праблемы.

3. YouTube як узмацняльнік прапаганды. Мультымадальны аналіз ахапіў 696 пар відэа-краіна па мэтавых краінах. Сярод краін з 20 і больш відэа найбольшая доля вокладак з FIMI-індыкатарамі ў матэрыялах пра 🇵🇱 Польшчу (39.4%).

4. ТАСС як галоўная знешняя крыніца. ТАСС цытуецца ў 136 прааналізаваных матэрыялах, за ім РІА Навіны (83). Гэта паказчык апоры на расійскія дзяржаўныя агенцтвы, але не доказ каардынацыі: упэўненасць гэтага слоя ў серыі нізкая.

5. Фактычная маніпуляцыя дамінуе. Сярод усіх тыпаў маніпуляцый фактычная маніпуляцыя (выбарачнае выкарыстанне рэальных дадзеных для скажэння высноў) складае 4308 выпадкаў, больш, чым эмацыянальная (2948) і лагічная (2319) разам узятыя. Гэта робіць прапаганду складанейшай для выяўлення, чым прамую фабрыкацыю.

6. Іберыя і Бенілюкс застаюцца на парадак меншымі. Іберыя (ES, PT) набрала 871 матэрыялаў, Бенілюкс (NL, BE, LU) 293 супраць 3,164 у Балтыйскага кластара і 5,471 у Веймара. Кожны з двух кластараў чытаецца праз адну краіну (Іспанія, Нідэрланды), астатняе фон. Краіны лічацца толькі па асновах назвы краіны і дэманіма; сталіцы і палітыкі правераныя і выключаныя, бо большасць іх згадак не пра краіну.

Метадалогія

Матэрыялы бяруцца з усіх крыніц, якія корпус FORESIGHT адносіць да дзяржаўных і праўладных медыя Беларусі: дзяржаўныя вэб-выданні (БелТА, SB.BY, СТБ, АНТ, «Звязда» і абласныя газеты, са жніўня 2026 года ўсіх шасці абласцей), дзяржаўныя і праўладныя Telegram-каналы, уключаючы каналы міністэрстваў, а таксама нацыянальныя дзяржаўныя YouTube-каналы ядра (склад бягучага месяца гл. у абмежаваннях); рэгіянальныя YouTube-каналы застаюцца па-за вынікамі. Маніторынг па ключавых словах ахоплівае чатырнаццаць краін у пяці кластарах: Балтыя (LT, LV, EE), Веймарскі трохкутнік (PL, DE, FR), Вышаградская група (PL, CZ, HU, SK), Іберыя (ES, PT) і Бенілюкс (NL, BE, LU). Польшча ўлічваецца ў двух кластарах як аналітычная лінза, без падвойнага падліку ў выніках. Люксембург уваходзіць у вынік Бенілюкса, краінавы профіль не будуецца. Для Іберыі і Бенілюкса краіны лічацца толькі па асновах назвы краіны і дэманіма: сталіцы і палітыкі правераныя і выключаныя (Брусэль без Бельгіі ў 92% дакументаў, Гаага без Нідэрландаў у 71%, Рутэ без краіны ў 82–97%). Глыбокі AI-аналіз выкарыстоўваў GPT-5-mini са структураваным вывадам. Мультымадальны YouTube-аналіз спалучае тэкставы слой аналізу згадак і Vision LLM кодбук вокладак v2.1. Сярэдняя самаацэнка ўпэўненасці мадэлі: 81.3%.

Упэўненасць высноў і надзейнасць крыніц

З гэтага выпуску мы пазначаем упэўненасць высноў па шкале, прынятай у стандарце абмену дадзенымі пра пагрозы STIX 2.1: нізкая (1–29), умераная (30–69), высокая (70–100).

Высновы моўнай мадэлі: умераная. Глыбокі аналіз 3 678 матэрыялаў выкананы мадэллю gpt-5-mini, як ва ўсіх выпусках серыі; разабраныя 3 667 адказаў. Той жа набор незалежна размеціла другая мадэль (gpt-5.6-luna). Згода па ўзроўні рызыкі 68% (каппа Коэна 0,53, з улікам парадку ўзроўняў 0,64), па катэгорыі наратыву 69% (каппа 0,65); па сегментах каппа ад 0,49 (сайты) да 0,70 (абласныя газеты). Разыходжанне аднабаковае: 96% матэрыялаў, якія другая мадэль адносіць да высокай рызыкі, так жа ацэньвае і асноўная, а розніца ў парозе. Таму доля высокай рызыкі падаецца ў двух значэннях: 40,1% па асноўнай мадэлі (для параўнання з мінулымі выпускамі; на наборы крыніц ліпеня 39,0% супраць 37,9% у ліпені) і 22,8% па згодзе абедзвюх мадэляў як кансерватыўная ніжняя мяжа. Візуальны слой размечаны адным прагонам vision-мадэлі; пры паўторных прагонах каля 10% метак змяняюцца, таму візуальныя долі таксама ва ўмеранай паласе.

Каардынацыя: нізкая. Падзеяй каардынацыі лічыцца супадзенне тэмы ў некалькіх крыніц у адзін дзень, без праверкі сінхроннасці публікацый. У жніўні да таго ж рэзка пашыраны круг Telegram-крыніц, таму колькасць падзей (130) з мінулымі месяцамі не параўноўваецца.

Надзейнасць крыніц. Прыналежнасць да дзяржаўнага сегмента для сайтаў, YouTube- і Telegram-каналаў дзяржмедыя і каналаў міністэрстваў высокая: гэта афіцыйныя рэсурсы. Для праўладных аўтарскіх і ананімных Telegram-каналаў умераная: іх месца ў сетцы ўстаноўлена па рэпостах і перакрыжаваных спасылках, а не па афіцыйным статусе.

Абмежаванні жніўня. Першы нацыянальны канал Беларускага радыё выдалены YouTube 14 верасня, да збору жнівеньскіх дадзеных, таму YouTube-слой ахоплівае шэсць з сямі каналаў ядра. У выбарку ўпершыню ўвайшлі чатыры абласныя газеты (Брэст, Віцебск, Гомель, Магілёў) і сетка праўладных Telegram-каналаў, уключаючы каналы міністэрстваў і Telegram-каналы саміх дзяржмедыя; каналы па-за дзяржаўным сегментам з Telegram-слоя выключаныя. Усе параўнанні з ліпенем у гэтым выпуску зроблены на наборы крыніц ліпеня.

Rate article
Factсheck LT