Як дзяржмедыя Беларусі гаварылі пра Балтыйскія краіны і Польшчу — лістапад 2025

Дынаміка згадванняў

Рэзкі пік згадванняў Літвы на другім тыдні лістапада (больш за 130 відэа) — трохразовае павелічэнне ў параўнанні з першым тыднем, звязанае з закрыццём мяжы 9 лістапада.

Размеркаванне па краінах

LLM-аналіз дэзінфармацыі

Мадэль OpenAI gpt-4o-mini прааналізавала: Літва — 306, Польшча — 85, Латвія — 8, Эстонія — 3 відэа. Выяўлена 57 відэа з высокай рызыкай (≥7).

Каардынацыя

Відэа з найбольшай рызыкай

Літва (44 відэа з рызыкай ≥7)

Польшча (13 відэа з рызыкай ≥7)

Латвія (8 відэа, няма высокарызыкоўных)

Эстонія (3 відэа)

Параўнанне з кастрычнікам 2025

Высновы

Лістападаўскія даныя фіксуюць якасны зрух у інфармацыйнай палітыцы беларускіх дзяржаўных медыя. Калі ў кастрычніку ўвага размяркоўвалася адносна раўнамерна паміж суседнімі краінамі, то ў лістападзе мы назіраем мэтанакіраваную канцэнтрацыю на адной мэце — Літве.

Закрыццё літоўска-беларускай мяжы 9 лістапада стала не проста інфармацыйнай падзеяй, а трыгерам для маштабнай каардынаванай кампаніі. Трохразовы рост колькасці відэа пра Літву за адзін тыдзень і амаль чатырохразовы рост праглядаў (з 7 да 27 мільёнаў) у параўнанні з кастрычнікам сведчаць пра загадзя падрыхтаваную рэакцыю, а не пра спантанае асвятленне падзеі.

Асаблівай увагі заслугоўвае характар кантэнту. Відэа з максімальным узроўнем рызыкі (10 з 10) эксплуатуюць тэму Халакосту і ядзернай вайны — тэмы з найвышэйшым эмацыйным зарадам. Гэта не выпадковы выбар: такі кантэнт разлічаны на максімальную віральнасць і эмацыйнае ўздзеянне на аўдыторыю.

Даныя пра каардынацыю пацвярджаюць цэнтралізаваны характар кампаніі. Ідэнтычныя фразы, даслоўна паўтораныя на пяці фармальна незалежных каналах, указваюць на адзіны цэнтр вытворчасці кантэнту. Гэта не супадзенне рэдакцыйных рашэнняў, а праца па агульных «тэмніках» — метадалогія, добра задакументаваная ў даследаваннях расійскай і беларускай дзяржаўнай прапаганды.

Цікавая і геаграфія атакі. Эстонія, якая не мае агульнай мяжы з Беларуссю, атрымала мінімальную ўвагу — усяго 3 прааналізаваныя відэа. Латвія, нягледзячы на агульную мяжу, таксама засталася на перыферыі — 8 відэа. Польшча, пры ўсёй актыўнай ролі ў санкцыйнай палітыцы, адышла на другі план. Гэта гаворыць пра тое, што кампанія была рэактыўнай — адказам на канкрэтнае дзеянне Літвы па закрыцці мяжы, а не часткай сістэмнай стратэгіі дыскрэдытацыі ўсіх суседзяў.

З пункту гледжання мэтавай аўдыторыі, 27 мільёнаў праглядаў відэа пра Літву — гэта значны ахоп. Улічваючы, што насельніцтва Беларусі складае каля 9 мільёнаў чалавек, а рускамоўная аўдыторыя YouTube у рэгіёне значна шырэйшая, можна гаварыць пра спробу фарміравання негатыўнага вобразу Літвы не толькі сярод беларусаў, але і сярод рускамоўных жыхароў іншых краін.

Для Літвы гэтыя даныя азначаюць неабходнасць гатоўнасці да інфармацыйных атак у адказ на любыя палітычныя рашэнні ў дачыненні да Беларусі. Закрыццё мяжы — суверэннае права дзяржавы, аднак яно прадказальна становіцца падставай для прапагандысцкай кампаніі. Разуменне гэтай заканамернасці дазваляе загадзя рыхтаваць контрнаратывы і інфармаваць насельніцтва пра чаканую інфармацыйную хвалю.